André Kuipers is natuurlijk zeer bekend dankzij zijn bijzondere beroep als astronaut. Iets minder bekend is dat hij opgeleid is tot arts. Extra bijzonder is het feit dat hij zijn coschappen liep in het Emma Kinderziekenhuis. Zodoende is André voor altijd verbonden met een plek die hem zeer dierbaar is.

Toen André twaalf jaar oud was kreeg hij sciencefictionboekjes van zijn oma. Vanaf dat moment wist hij het zeker: ooit zou hij zelf de aarde vanuit de ruimte bekijken. Iets meer dan dertig jaar later, en na vele jaren van training, was het zo ver. Op 19 april 2004 vertrok hij als één van de drie bemanningsleden naar het internationale ruimtestation ISS. De Delta-missie duurde elf dagen. Op 21 december 2011 maakte André een tweede ruimtereis, nu van 193 dagen, de langste Europese ruimtevlucht tot dan toe.

Lang daarvoor, in 1987, behaalde André zijn artsexamen aan de Universiteit van Amsterdam. Na zijn studie geneeskunde werd hij keuringsarts bij de Koninklijke Luchtmacht, waar hij onderzoek deed naar ruimtelijke desoriëntatie bij vliegers en ruimteziekte bij astronauten. Daarna ging hij aan de slag als arts en wetenschappelijk onderzoeker bij de Europese ruimtevaartorganisatie ESA.

“Als co-assistent heb ik gewerkt in het Emma Kinderziekenhuis, toen nog aan de Amsterdamse Sarphatistraat, en die tijd heeft grote indruk op mij gemaakt. Ik heb er ontzettend veel geleerd en er een mooie tijd gehad.” Toen André jaren later werd gevraagd of hij ambassadeur wilde worden van het Emma Kinderziekenhuis, hoefde hij dan ook niet lang na te denken. “Natuurlijk wilde ik dat en dat had twee redenen. Ten eerste omdat ik er zelf co-assistent ben geweest en dus daar al een verleden heb. Maar ook omdat het zusje van mijn echtgenote in het Emma heeft gelegen met leukemie. Zij is daar helaas aan overleden toen zij nog heel jong was. Ik heb haar zodoende nooit gekend, maar het gaf mij een extra stimulans, naar mijn vrouw en schoonfamilie toe, om iets terug te doen voor de stichting en het ziekenhuis. Daar komt bij: kinderen horen niet ziek te zijn. Dat gebeurt wel en het is helaas de realiteit. Maar het voelt zo onnatuurlijk. Volwassenen, ja, die krijgen van alles. Van een voetbalknietje tot natuurlijk ook ernstige ziektes. Maar als het om kinderen gaat is dat extra heftig. Ik vond het als co-assistent ook altijd heel moeilijk om uit te leggen wat zij mankeerden. Hoe leg je uit waarom dit juist hen overkomt? Het is voor mij heel normaal om mij in te zetten als ambassadeur van het Emma Kinderziekenhuis.”

André heeft, naar alle waarschijnlijkheid, één van de meest door kinderen begeerde beroepen. En dat helpt hem enorm in zijn ambassadeurschap. “Voor iedereen, maar vooral voor kinderen is de ruimte natuurlijk iets magisch en astronauten zijn dat ook. Ik had precies hetzelfde toen ik klein was. Bij bezoekjes aan het Emma Kinderziekenhuis doe ik ook altijd mijn flight suit aan. Niet voor mezelf of om stoer te doen, maar echt voor hen. Dat maakt een enorme indruk op de kinderen. Ook heb ik weleens iets gedaan voor EmmaTV en in het bioscoopzaaltje in het ziekenhuis houd ik geregeld praatjes en laat ik de kinderen filmpjes zien. Dan neem ik hen écht mee de ruimte in. En het is niet alleen ‘even meenemen’ naar een andere wereld: het is ook inspireren en laten zien dat niets onmogelijk is. Zelf ben ik erg ziek geweest. Toen ik negentien was, werd er bij mij een schildkliertumor geconstateerd en mijn eerste gedachte was ook: nu kan ik geen astronaut worden. Maar het is mij wel gelukt en als ik dat vertel, zien de kinderen ook misschien wel in dat dit ook voor hen geldt. Sterker nog: in 2021 bij de Inspiration4 ruimtetoeristische vlucht, vloog de 29-jarige Hayley Arceneaux mee. Zij was een assistent-kinderarts en ex-kinderkankerpatiënt en kreeg na een bottumor een dijbeenprothese. Zij werd de jongste Amerikaan ooit in de ruimte. Dus ja: niets is onmogelijk, vertel ik de kinderen altijd.”

Als ambassadeur levert André graag een bijdrage voor het welzijn van de kinderen. “Bij een evenement of een gala ben ik weleens gevraagd om een lezing te houden of bied ik iets aan voor de veiling. Dat is heel leuk om te doen. Donaties zijn hard nodig en mensen bewust maken van de stichting en het ziekenhuis is gewoon letterlijk van levensbelang. Om onderzoek te doen, maar ook om het ziekenhuis nóg beter en nóg mooier te maken. Maar het leukste is toch het directe contact met de kinderen. Hen even meenemen de ruimte in en samen op avontuur gaan.”