Suzanne van Engelen werkt al 13 jaar in het Emma Kinderziekenhuis van Amsterdam UMC. Als medisch pedagogisch medewerker begeleidt ze kinderen in het ziekenhuis om stress en angst te voorkomen en weg te nemen. Een van de instrumenten die helpen bij stressvermindering bij het zieke kind is het Ziekenhuispaspoort. Dit is onlangs in een nieuw jasje gestoken en Suzanne vertelt er alles over.
Psychosociale zorg is heel belangrijk voor kinderen die een (lange) ziekenhuisopname te wachten staan. De opname, de operatie, de handelingen zoals bloedafname kunnen als stressvol worden ervaren. Het Emma Kinderziekenhuis besteedt daarom veel aandacht aan de begeleiding van de kinderen en hun ouders. Het Ziekenhuispaspoort heeft als doel het kind met zo min mogelijk stress door het ziekenhuisproces te begeleiden, om ervoor te zorgen dat een behandeling een overzichtelijk ritueel is voor kinderen. Het nieuwe paspoort, dat het kind zelf mag invullen, bevat overzichtelijke stappen en ook is het taalgebruik aangepast.
Het Ziekenhuispaspoort is in feite een vernieuwde versie van iets wat al bestond, namelijk het prikpaspoort. Het is een boekje dat we inzetten als we merken dat het kind angstig is of stress heeft. Suzanne: ‘De titel van het oude boekje dekte de lading niet meer. Want er zijn natuurlijk meer handelingen dan bloed afnemen alleen. Ook de vragen waren niet meer van deze tijd. Het vernieuwde boekje bevat zes overzichtelijke stappen. Daarmee kan het kind samen met de ouders en medisch pedagogisch zorgverlener een plan maken. Daarnaast is er de zevende stap. Deze mag het kind helemaal zelf invullen. Bijvoorbeeld de wens voor speciale muziek in de operatiekamer. Ook hebben we op het taalgebruik gelet. Zo spreken we bewust niet meer over de woorden prik en prikken, maar over comfort en je prettig voelen. Dat je als kind juist sterk en dapper bent.’
Het ziekenhuispaspoort is dus een speciaal paspoort dat het zieke kind zelf mag invullen. Suzanne: ‘ze mogen zelf aangeven wat ze prettig vinden en wat niet. Wij komen ze tegemoet, binnen de mogelijkheden van de behandelingen. Als medisch pedagogisch team weten we dat dit voor kinderen goed werkt. Het is bekend dat voorbereiden en het maken van een plan zorgt voor minder stress bij behandeling. Het feit dat het paspoort ook vooraf samen met de vaste behandelend arts wordt besproken, wekt ook vertrouwen. Niet alleen bij het kind maar ook bij de ouders. Voor hen is de behandeling van hun zieke kind ook een enorm ingrijpend proces.’
‘We zien vaak dat kinderen die meerdere ziekenhuisopnames hebben gehad, meer angst kunnen ontwikkelen. Doordat er tijdens een eerdere ziekenhuisopname of polibezoek iets is voorgevallen. Het kan een spannende tijd zijn. Artsen die allerlei dingen tegen je zeggen in een vreemde omgeving. Het is controleverlies wat ze angstig maakt en de angst voor pijn. Met dit ziekenhuispaspoort geven wij een stukje controle terug aan de kinderen. Op de achterkant van het paspoort geven we daarom vijf tips over omgaan met spanning en pijn. Het zijn effectieve tips in de omgang met pijn volgens onderzoekers van Stanford Children’s Health (kinderziekenhuis dat deel uitmaakt van Stanford University, VS, red).’
‘In het Emma Kinderziekenhuis wordt al kindvriendelijk gewerkt, maar er is altijd ruimte voor verbetering, zegt Suzanne. ‘Er is bijvoorbeeld nog veel te halen wat betreft de interactie met de kinderen. Het taalgebruik, de woordkeuze. Vaak lukt het een kinderarts of verpleegkundige om met de kinderen af te stemmen op hun ontwikkelingsniveau. Het gaat met name erom dat je de woorden zorgvuldig kiest. “Ik ben benieuwd hoe snel de medicijnen bij jou gaan werken” in plaats van “ik hoop dat dit de pijn zal verminderen”, en “We willen het niet hebben over jouw buikpijn maar de buikpijn.” Het team pedagogische zorg werkt er samen aan om dit proces te verbeteren. Alles om de kinderen een zo prettig mogelijk gevoel te geven tijdens hun opname, dát is mijn streven.’
Geïnspireerd geraakt door het Ziekenhuispaspoort? Je kunt het Emma Kinderziekenhuis steunen. Of een fondsenwervende actie opzetten.