Kinderen zo veel mogelijk comfort bieden en ervoor zorgen dat zij geen trauma’s oplopen. Dat is de dagelijkse missie van Laura Nieland. Als verpleegkundig specialist op de Sedatie Unit is zij wat dat betreft helemaal in haar element.

Voor Laura Nieland stond al vroeg vast dat zij in de zorg terecht zou komen. “Dat varieerde toen nog van kraamzorg, verloskundige tot verpleegkundige. Mijn opleiding tot verpleegkundige deed ik in Amsterdam UMC en daarna ben ik hier werkzaam gebleven als kinderverpleegkundige. Met kinderen werken heb ik altijd heel erg leuk gevonden. Op een gegeven moment kreeg ik te horen dat er een vacature kwam voor de functie van verpleegkundig specialist met als aandachtsgebied procedureel comfort. Iets in mij zei meteen: dit is het, dat wil ik nu gaan doen. Het werk in de medisch-pedagogische zorg heb ik altijd heel interessant gevonden en in deze rol doe ik eigenlijk twee functies in één. Perfect voor mij dus.”

In haar rol als verpleegkundig specialist is het Laura’s taak om het de patiënten zo comfortabel mogelijk te maken. “En dat is natuurlijk een grote uitdaging, want kinderen moeten bij ons procedures ondergaan waarbij vaak veel stress komt kijken. Afhankelijk van het copingmechanisme van een kind en hoeveel hij/zij al heeft meegemaakt, kunnen ze die stress goed of niet goed hanteren. Het is onze taak om de angst en pijn bij de kinderen te reduceren. Medisch-pedagogische zorg is er om kinderen te begeleiden en voor te bereiden op procedures. Op het moment dat kinderen ondanks die begeleiding eigenlijk niet comfortabel genoeg zijn om een procedure te kunnen doorstaan, dan kom ik of mijn collega om de hoek kijken om met medicamenteuze mogelijkheden een kind wat meer comfort te bieden. En ja: dat is natuurlijk per kind verschillend, elke situatie is weer anders en elk kind verdient een eigen aanpak.”

Laura was betrokken bij de opzet van de speciale Sedatie Unit. “Op de kinder-IC worden diepe sedaties gegeven door de sedatiespecialisten en praktijkspecialisten en de lichte sedaties geven mijn collega en ik op de dagbehandelingen en op de afdelingen. Dat is qua logistiek vaak best lastig. Het is foutgevoeliger, omdat je elke keer op een andere kamer werkt. Kinderen kunnen soms makkelijker, of eigenlijk al eerder, van die diepe sedatie af en sommigen moeten juist ‘opgeplust’ worden. Wij merkten dat de samenwerking tussen diepe en lichte sedatie absoluut beter kon. Als er nou één unit was, konden wij veel betere continuïteit bieden. Met dat idee is de Sedatie Unit ontstaan.”

Omdat elke patiënt weer anders is, komt het in Laura’s werk dus vaak neer op maatwerk. “Mijn aandachtsgebied, het bieden van comfort aan een kind, is natuurlijk weer heel anders dan een arts die een medische behandeling uitvoert. Die weet precies welke behandelingen geschikt zijn. Bij ons moet je bij elke patiënt een puzzeltje leggen. Het plan van aanpak is nooit een standaardplan. Daarin hebben wij de ouders ook nodig, want die kennen hun kind het beste. Wij zullen de ouders dus moeten meenemen in die puzzel en altijd kijken wat voor dit kind het beste is. Dat komt echt neer op maatwerk. Dat maakt het een uitdaging, maar wel een hele leuke. Je doet het echt met elkaar: met mijn collega’s en de ouders.” Los van het kind kunnen laatstgenoemden ook uitdagend zijn. “Sommige ouders hebben zo hun eigen ideeën en meningen. Maar ook daar zul je een ingang moeten vinden om het gesprek aan te gaan. Sommige ouders geven ook juist aan dat ze blij zijn dat sedatie oplossing kan bieden, omdat het voorheen nooit lukte met het kind en zij nu eindelijk gehoord worden.”

Tot een aantal jaar geleden waren er nog geen afspraken over het toedienen van lichte sedatie. “Ik ben in 2020 mijn opleiding begonnen voor deze rol en ik was de eerste in deze functie. Langer geleden werden kinderen nog weleens in de houdgreep genomen als het op sedatie aankwam. Gelukkig is er inmiddels steeds meer aandacht voor betere alternatieven. Bloedafname, een infuus of sedatie toedienen hoeven niet altijd ellende en stress op te leveren; het kan ook gewoon op een normale manier. We hebben geregeld ouders gezien die tranen van blijdschap hadden omdat een bloedafname rustig verliep. Daar doe je het voor. Tot tientallen jaren geleden dacht men qua ingrepen bij kinderen vaak nog: ja, wat moet, dat moet, kost wat het kost. Dus dan maar een kind in de houdgreep houden om iets te bereiken. We snappen allemaal wel dat dit vaker juist een averechts effect heeft. Gelukkig zijn er sindsdien heel veel stappen gezet en merken wij echt dat de Sedatie Unit een schot in de roos is.”

Als verpleegkundig specialist is het Laura’s drijfveer om elke dag een steentje bij te dragen aan traumavrije zorg. “Een deel is dit echt op de patiënt gericht: we maken een goed plan van aanpak, zijn dus goed voorbereid en zorgen dat alle randvoorwaarden kloppen, zodat het kind zo stressvrij en comfortabel mogelijk is. Aan de andere kant is het mijn drijfveer om mijzelf overbodig te maken. Dat klinkt gek, maar een kind op een dusdanige manier benaderen en behandelen, zodat het vertrouwen in je heeft en blijft houden, zodat sedatie niet nodig is. Dat zou ideaal zijn. Nu weet ik ook dat er altijd een doelgroep zal zijn bij wie dat niet gaat lukken. En aan hen moeten we een zo goed mogelijke mouw aanpassen. Maar er is een hele grote doelgroep die wij nu bijvoorbeeld prikangst bezorgen door ze in de houdgreep te nemen, door niet-helpend taalgebruik te gebruiken en door hen niet goed voor te bereiden. En dat had voorkomen kunnen worden. Die groep wil ik eigenlijk over een paar jaar helemaal niet meer zien. Dat is mijn missie. Samen met mijn collega’s binnen het Emma Kinderziekenhuis willen we proberen zo traumavrij mogelijk te werken.”

De werkwijze van de Sedatie Unit leidt tot positieve resultaten en verandering komt echt van binnen het Emma Kinderziekenhuis, weet Laura. “Maar collega’s en patiënten en hun ouders merken ook dat onze aanpak werkt. Bepaalde patiënten komen hier heel getraumatiseerd binnen en zijn dankzij ons plan van aanpak uiteindelijk sedatievrij. Dat heeft niet alleen met medicijnen te maken, maar vooral juist door onze aanpak en om altijd die puzzels te leggen, bij elke patiënt opnieuw.”

De slogan ‘Samen beter worden’ slaat wat Laura betreft de spijker op zijn kop. “Het is logisch, want we moeten het met elkaar doen: de artsen, patiënten én de ouders. En dat in het hele Emma Kinderziekenhuis. Als wij een kind helemaal traumavrij door een proces loodsen, maar het maken van een röntgenfoto levert stress op: dan zijn we zo weer drie stappen terug. Er zullen altijd kinderen met autisme zijn of kinderen die geen aanraking verdragen. Dat heeft soms niks met angst te maken: soms kan een kind het gewoon niet. Maar mijn hoop is dat we alle kinderen zo comfortabel mogelijk – en zonder het oplopen van een trauma door verkeerd handelen – kunnen helpen.”