Prof. Dr. Lotte Haverman: ‘Iedere keer realiseer ik: gezond zijn, is niet vanzelfsprekend’

Prof. Dr. Lotte Haverman, kinderpsycholoog en projectleider van het programma Kwaliteit van Leven In Kaart (oftewel: ‘KLIK’) op de psychosociale afdeling in het Emma Kinderziekenhuis, sprak op 5 februari j.l. haar oratie uit. Haar leerstoel draait om ‘patient and caregiver reported outcomes’, oftewel: hoe gaat het met zieke kinderen én hun ouders en hoe besteden we aandacht aan relevante aspecten van het leven in de dagelijkse zorg. We spreken Haverman over ‘KLIK’, preventieve zorg en de toekomst van kindzorg.

Waarom is aandacht voor de psychosociale aspecten zo belangrijk binnen een kinderziekenhuis?

“Wanneer een kind een chronische aandoening heeft, onverwachts wordt opgenomen in het ziekenhuis of te vroeg geboren wordt, heeft dit enorme impact. Zowel op het kind als op ouders, verzorgers, broertjes en zusjes. Het is bekend dat klachten als angst en somberheid bij deze groepen meer voorkomen. Het is daarom heel belangrijk dat te signaleren, daar aandacht voor te hebben en behandeling aan te bieden.

Ik houd mij met mijn onderzoek bezig naar hoe het met kinderen en gezinnen gaat op het gebied van het mentaal functioneren en kwaliteit van leven, maar ook hoe we door middel van vragenlijsten eventuele problemen kunnen signaleren. Daarnaast zijn we voortdurend op zoek naar nieuwe psychologische behandelingen die in de setting van een ziekenhuis goed toe te passen zijn.”

Welke inzichten uit het onderzoek zijn verrassend?

“Verrassend is een groot woord, maar ik denk wel dat onze laatste onderzoeken laten zien dat Post Traumatische Stress Symptomen meer voorkomen, dan ik in eerste instantie dacht. Veel ouders en kinderen die onder behandeling zijn van een (academisch) kinderziekenhuis, rapporteren deze klachten en een behoorlijk percentage (in sommige groepen meer dan 30%) voldoet echt aan de diagnose Post Traumatische Stress Stoornis. Hiervoor is goede behandeling beschikbaar, maar we moeten gaan uitzoeken hoe we deze het beste inzetten in de ziekenhuiscontext.”

Waar valt de grootste winst te behalen in de komende jaren?

“Voor ouders en zorgprofessionals is het cruciaal dat het goed met hen blijft gaan, om goed voor de kinderen te kunnen zorgen. Daarom denk ik dat we zowel voor ouders als voor zorgprofessionals zorg moeten dragen om hen veerkrachtig te houden. Voor de kinderen is het heel belangrijk om ze in eerste instantie zoveel mogelijk preventieve zorg te bieden, door bijvoorbeeld medisch pedagogische zorg. Dit richt zich op afleiding tijdens en voorbereiding op medische handelingen. Daarnaast is het heel belangrijk om mentale problemen tijdig te erkennen en behandeling te bieden.

Elke dag zie ik wederom waar ouders en kinderen mee geconfronteerd worden in een ziekenhuis en in hun dagelijkse leven. En elke keer realiseer ik: gezond zijn, is niet vanzelfsprekend. Dat bevestigt het grote belang van dit werk. Ik geef ouders en verzorgers daarom altijd mee, om eerst goed voor zichzelf te zorgen. En als dat niet goed lukt, probeer dan anderen te vragen om voor u te zorgen. Alleen dan is het mogelijk, om ook goed voor het kind te zorgen”

De benoeming tot hoogleraar markeert een nieuw hoofdstuk. Wat gaat dit hopelijk brengen?

“Ik hoop me de komende jaren nog meer in te zetten, voor de ontwikkeling van betere vragenlijsten voor ouders en kinderen in het ziekenhuis en dit nóg meer standaard onderdeel van zorg te maken. Daarnaast wil ik mij nog meer inzetten voor de zoektocht naar prettige en efficiënte behandelingen voor de mentale gezondheid van kinderen met een (chronische) aandoening en ouders.

Zonder de steun van donateurs zou ik dat niet op deze manier kunnen doen. We hebben prachtige bijdragen ontvangen voor de ontwikkeling en implementatie van het ‘KLIK’ portaal (www.hetklikt.nu), de doorontwikkelingen van de website nahetziekenhuis.nl, onze studies naar EMDR-behandeling voor ouders, de doorontwikkeling van Op Koers Online. Allemaal dankzij donateurs, daarvoor ben ik ze enorm dankbaar.”